fa بررسی نقش گزارش تفریغ بودجه در توسعه حکمرانی مالی نوین تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:IRANyekan;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span b="" mitra="">حکمرانی مالی نوین بر کارایی، اثربخشی، شفافیت و پاسخگویی در مدیریت منابع عمومی تأکید دارد. در این پارادایم، بودجه صرفاً یک سند تخصیص منابع نیست، بلکه ابزاری راهبردی برای تحقق اهداف کلان دولت است. گزارش تفریغ بودجه (به عنوان سند نهایی سنجش عملکرد بودجه پس از اجرا)، نقشی حیاتی در تکمیل چرخه بودجه و تقویت ارکان حکمرانی مالی ایفا می‌کند. این مقاله به بررسی تطبیقی و تحلیلی جایگاه، کارکردها و اهمیت استراتژیک گزارش تفریغ بودجه در بستر حکمرانی مالی معاصر می‌پردازد. تمرکز اصلی بر این است که چگونه گزارش تفریغ بودجه با فراهم آوردن اطلاعات دقیق در خصوص انحرافات برنامه و عملکرد واقعی، به ارتقاء شفافیت در خصوص مخارج و درآمدهای دولت، اطمینان از حسابدهی و پاسخگویی دستگاه</span></span> <span lang="FA"><span b="" mitra="">های اجرایی در جهت حفظ و صیانت از بیت</span></span> <span lang="FA"><span b="" mitra="">المال، تسهیل نظارت پارلمانی و بهبود در مدیریت تخصیص منابع بودجه</span></span> <span lang="FA"><span b="" mitra="">ای کمک می‌کند. در این راستا، چالش‌های ساختاری و رویه‌های موجود در نظام مالی ایران مورد آسیب‌شناسی قرار گرفته و راهکارهایی برای ادغام مؤثرتر این گزارش در فرآیندهای تصمیم‌گیری مالی آینده ارائه می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که نادیده گرفتن گزارش تفریغ بودجه به عنوان یک ابزار نظارتی فعال، منجر به تضعیف حلقه‌های پاسخگویی و کاهش اثربخشی سیاست‌های مالی دولت خواهد شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Modern financial governance emphasizes efficiency, effectiveness, transparency, and accountability in the management of public resources. In this paradigm, the budget is not merely a document for resource allocation but a strategic tool for achieving the government&#39;s overarching goals. The budget settlement report (serving as the final document for assessing budget performance following implementation) plays a vital role in completing the budget cycle and reinforcing the pillars of financial governance. This article presents a comparative and analytical examination of the status, functions, and strategic importance of the budget settlement report within the context of contemporary financial governance. The primary focus is on how this report by providing precise information regarding deviations between planned and actual performance contributes to enhancing transparency in government revenues and expenditures, ensuring the accountability of executive agencies in safeguarding public funds, facilitating parliamentary oversight, and improving the management of budgetary resource allocation. In this context, the structural challenges and prevailing practices within Iran&#39;s financial system are analyzed, and strategies are proposed for more effectively integrating this report into future financial decision-making processes. The findings indicate that disregarding the budget settlement report as an active oversight tool undermines accountability mechanisms and diminishes the effectiveness of the government&#39;s fiscal policies.</span></span></span></span><br> <br> &nbsp;</div> حکمرانی مالی نوین, گزارش تفریغ بودجه, پاسخگویی مالی, شفافیت, مدیریت عملکرد Keywords: Modern financial governance, The budget settlement report, financial accountability, transparency, performance management 58 72 http://malieh.dmk.ir/browse.php?a_code=A-10-271-1&slc_lang=fa&sid=1 Mansour Moghaddasin منصور مقدسین moghadasin.m@gmail.com 1003194753284600949 1003194753284600949 Yes دانش آموخته دکتری تخصصی مدیریت مالی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران Robabeh Rouhparvar ربابه روح پرور 1003194753284600950 1003194753284600950 No دیوان محاسبات کشور دانش آموخته کارشناسی حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین (پیشوا)، ورامین (پیشوا)، ایران