این پژوهش با هدفبررسی نظاممند تعاریف، حوزههای فعالیت و چالشهای نظری حسابداری قضاییدر ادبیات علمی انجام شده است تا تصویری روشن از جایگاه این رشته نوپا در ایران و جهان ارائه دهد. در سراسر جهان تلاشهای چشمگیری برای پیشگیری از افزایش مستمر تقلب، فساد، جرائم یقه سفیدها ونظایر آن از طریقتشکل های حرفهای ضدفساد صورت گرفته است؛ اما آنچه بیشتردارای اهمیت است آثار مخربی است که تقلب بر اقتصاد گذاشته وکشور را در تأمین امکانات رفاهی ضروری برایآحاد جامعه دچارمشکل میسازد.حسابرسان مستقل نمیتوانند به منظور کشف تقلب و اعمال متقلبانه در سطح صورتهای مالی، ایـن مـوارد را مورد بررسـی قـرار دهنـد (بـرای ایـن کـار نیـز آمـوزش ندیـده انـد) و از سـوی دیگـر حجـم رسواییهای مالی در سطح جهانی و ملی روز به روز در حال گسترش است؛ بنابراین نوعی بی اعتمـادی عمومی دامنگیر حرفه حسابداری و حسابرسی شده است. در این بـین بـه منظـور پاسـخ بـه نیـاز گروه های ذینفع، شاخهای از دانش حسابداری به نام حسابداری قضایی ظهور کرده اسـت. ایـن شاخه از دانش حسابداری به دنبال کشف تقلبهای مالی است، کاری کـه حرفـه حسابرسـی در بسیاری از موارد در انجام آن ناموفق بوده است. حسابداری قضایی به مثابه دانشی میان رشتهای، در پیوند با حقوق و روشهای تحقیق، نقش بیبدیلی در کشف تقلب، شفافیت مالی و پشتیبانی از دعاوی قضایی ایفا میکند. بااین حال، این حوزه با چالشهای بنیادینی از جمله نبود استانداردهای حرفهای یکپارچه، ضعف در نظام آموزشی و کمبود نیروی انسانی متخصص بهویژه در ایران روبهروست. این پژوهش نتیجه میگیرد که تحقق ظرفیتهای کامل حسابداری قضایی در راستای اهدافی چون اقتصاد مقاومتی، مستلزم عزم ملی برای تدوین چارچوبهای قانونی، توسعه برنامههای دانشگاهی منسجم و ارتقای فرهنگ استفاده از خدمات تخصصی در نهادهای قضایی و اقتصادی است.
Forensic Accounting in Academic Literature: A Comprehensive Review of Definitions, Domains, and Theoretical Challenges. Journal title 2024; 8 (29) :64-112 URL: http://malieh.dmk.ir/article-1-372-fa.html
استاد جعفری محمد، سلیمی طاهره، نوش آذر محسن. حسابداری قضایی در ادبیات علمی: مروری جامع بر تعاریف، حوزهها و چالشهای نظری. عنوان نشریه. 1403; 8 (29) :64-112